१ प्रतिक्रिया

शौझिया : डेबोरा एलीस


छळछावण्यातल्या जिवंत कहाण्या

तालिबानी राजवटीच्या छळकहाण्या लोकांना माहीत होत्या. तिथल्या हुकूमशहांची जुलमी राजवट आणि अमेरिकन सैन्याकडून होणारे बॉम्बहल्ले यामुळे उद्धवस्त झालेल्या जगाची माहितीही मिळाली. याच अंधेर नगरीत मुलींच्या वाट्याला आलेले अत्याचार आणि त्यांचं दु:ख प्रथमच या पुस्तकांच्या निमित्ताने लोकांसमोर आलं. केस कापून, मुलांचे कपडे घालून आपल्या कुटुंबाला जगवण्याची धडपड करणाऱ्या अफगाणी मुलीची कहाणी डेबोरो एलीस या लेखिकेने शब्दबद्ध केली. तिच ‘द ब्रेडविनर’ म्हणून मराठी वाचकांसमोर आली. त्या पुस्तकाला वाचकांचं प्रेम लाभलं.

‘ द ब्रेडविनर’ पुस्तकात उल्लेख झालेल्या परवाना आणि शौझियाची कहाणीही तितकीच चटका लावणारी आहे. त्यांच्याही कहाणीला मराठी शब्दरूप देण्यात आलं आहे. शौझिया आणि परवाना दोघीही मैत्रीणीच. पण त्यांची कहाणी समांतर रेषेत घडते आणि दोन वेगवेगळ्या पुस्तकांतून वाचायला मिळते. शौझियाच्या आयुष्यातलं दु:ख कमी की परवानाच्या असा विचारही आपल्या मनाला करवत नाही. दोन्ही मुलींच्या आयुष्यात आलेले अनुभव चार भिंतीत आयुष्य काढणाऱ्या आपल्यासारख्यांचा थरकाप उडवतेे.

‘ परवाना’ हा ‘द ब्रेडविनर’चा दुसरा भाग. परवानाची आई-भावंडापासून ताटातूट झाली आहे. अब्बू खंगून-खंगून मेले. मृत्युच्या या तांडवाने ती अधिक खंबीर झाली आहे. तिला आपल्या आईला शोधायचं आहे. पण त्यासाठी जगायला हवं. पोटाची आग भागवण्यासाठी काहीही करायला हवं. उद्ध्वस्त शहरात आपल्याला काही काम मिळणार नाही, हे माहीत असतानाही ती चिकाटीने काम मिळवत राहते. एका कुटंुबात तिला सहारा मिळतो. पण आजूबाजूच्या अराजकामुळे ही माणसं आपल्यातलं माणूसपणही विसरतात. त्याचे चटके या मुलांना बसले. ते वाचून आपणही अस्वस्थ होतो.

परवानाच्या आयुष्यात घडलेल्या घटना आपल्या विचारांच्या पलीकडच्या आहेत. तिला घाण आणि अस्वच्छतेचा तिटकारा आहे. पण तिच्या आसपास बॉम्बस्फोटने छिन्नविछिन्न झालेले देह पडलेले असतात. त्यातही ती स्वच्छता राखण्याचं काम करत राहते. पण त्याहीपेक्षा लक्षात राहते ती तिच्या आईला भेटण्याची धडपड. परवानाला तिची आई भेटते. लौकिकार्थाने तिथे तिची कहाणी संपते. तरीही तिच्या भयानक प्रवासातले अनुभव आपल्याला सुन्न करतात.

दुसरं पुस्तक ‘शौझिया’. शौझियाच्या आयुष्यातही परवाना-सारखीच फरफट आलेली. पण तिचे भोग अधिक तीव्र असतात. त्यामुळे परवानासारखं हिच्या आयुष्यात चांगलं घडावं असं आपण मनोमन म्हणत राहतो. पण तसं घडत नाही. शौझिया एका छावणीत थांबलेली. फ्रान्समधल्या लॅव्हेंडरच्या जांभळ्या फुलांच्या शेतात जाण्याचं स्वप्न पाहणारी. त्याच स्वप्नात राहून सत्याच्या सामना करायला तयार असलेली शौझिया परिस्थितीशी जुळवून घ्यायला मुळीच तयार नाही. वीरा मौसीच्या कणखर नजरेतून दूर कुठेतरी पळून जाऊ, असं शौझियाचं स्वप्न आहे आणि ती पळतेय. याच प्रयत्नात तिच्या वाट्याला येतो तो तुरुंगवास आणि अनेक दुष्ट अनुभव. म्हणुनच शौझियासारखी अनेक मुलं परिस्थितीमुळे लहानपणीच परिपक्व झाल्याचं दिसतं. शौझियाच्या वाट्याला जांभळ्या फुलांचं शेत येत नाही. पण आपण, ती कुठे तरी सुखी असेल, अशा विचारात हे पुस्तक संपवतो. दोन्ही अनुवादित पुस्तकांची शैली ओघवती आहे. पुस्तकाच्या विक्रीतून मिळालेलं ठराविक उत्पन्न अशाच मुलांच्या मदतीसाठी वापरलं जातंय.

– अपर्णा पाटील

……………………………………………..

शौझिया : मूळ इंग्रजी लेखिका : डेबोरा एलीस

अनुवाद : अपर्णा वेलणकर

मेहता पब्लिशिंग हाऊस, पुणे

पानं : १३३ किंमत : ११० रुपये

परवाना: मूळ इंग्रजी लेखिका : डेबोरा एलीस

पानं : १५२ किंमत : १२० रुपये

Advertisements

About श्रेया

I am Blogger, Blogger Designing, Creating E books, Content writing etc. are my hobbies.

One comment on “शौझिया : डेबोरा एलीस

  1. वेगळे अनुभव आणि माहिती असलेल्या पुस्तकांचे परिक्षण लिहिल्याबद्दल धन्यवाद.
    संगीता

    http://kasakaay.blogspot.com/

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदला )

Connecting to %s

%d bloggers like this: